دکتر پزشکیان در گفت‌وگوی تلویزیونی با مردم:
در موضوع گفت و گوها به آنچه نوشته و تعهد کرده‌ایم پایبندیم. اگر آن‌ها پایبند باشند، ما نیز پایبند خواهیم بود؛

دکتر مسعود پزشکیان به مناسبت آغاز سومین سال فعالیت دولت چهاردهم در گفت‌وگویی تلویزیونی با مردم به سوالاتی درباره آخرین وضعیت کشور نسبت به جنگ و صلح، بازسازی آسیب‌های جنگ، اجرای مهمترین طرح‌های دولت از کالابرگ، ارتقای نظام آموزشی، پزشک خانواده و نظایر آن پاسخ داد.

دکتر مسعود پزشکیان به مناسبت آغاز سومین سال فعالیت دولت چهاردهم در گفت‌وگویی تلویزیونی با مردم به سوالاتی درباره آخرین وضعیت کشور نسبت به جنگ و صلح، بازسازی آسیب‌های جنگ، اجرای مهمترین طرح‌های دولت از کالابرگ، ارتقای نظام آموزشی، پزشک خانواده و نظایر آن پاسخ داد.

آقای دکتر؛ به موضوعات سیاسی بازگردیم. آیا فکر می‌کنید مذاکرات احتمالی پیش‌رو و رفت‌وآمدهای دیپلماتیکی که در حال انجام است، به احیای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد منجر خواهد شد؟ اگر این تفاهم‌نامه احیا شود، آیا حقوق ملت ایران را استیفا خواهد کرد؟

ببینید، اگر موضوع را صفر و صد در نظر بگیریم، نتیجه نخواهیم گرفت؛ اما اگر در برابر اقداماتی که آن‌ها انجام می‌دهند، ما نیز اقدام متقابل انجام دهیم، می‌توانیم پیش برویم. ممکن است 100 درصد به اهدافمان نرسیم.

حضرت علی، علیه‌السلام، به مالک اشتر می‌فرمایند «ولا تدفعن صلحا دعاك إليه عدوك ولله فيه رضى، فإن في الصلح دعة لجنودك، وراحة من همومك، وأمنا لبلادك.» یعنی صلحی را که دشمنت تو را به آن دعوت می‌کند و رضایت خدا در آن است، رد نکن؛ زیرا در صلح، آسایش سپاهیان، رهایی از نگرانی‌ها و امنیت سرزمین وجود دارد.

سپس می‌فرمایند «ولكن الحذر كل الحذر من عدوك بعد صلحه، فإن العدو ربما قارب ليتغفل، فخذ بالحزم، واتهم في ذلك حسن الظن.» یعنی پس از صلح، کاملاً مراقب دشمنت باش؛ زیرا ممکن است خود را به تو نزدیک کند تا غافلگیرت سازد. پس با درایت و احتیاط عمل کن و در این زمینه، حسن‌ظن خود را متهم کن. بنابراین، ما گفت‌وگو می‌کنیم، اما این‌گونه هم نیست که به آن‌ها اعتماد کامل داشته باشیم.

حضرت در ادامه می‌فرمایند «وإن عقدت بينك وبين عدوك عقدة، أو ألبسته منك ذمة، فحط عهدك بالوفاء، وارع ذمتك بالأمانة، واجعل نفسك جنة دون ما أعطيت.» یعنی وقتی با دشمنت پیمانی بستی یا تعهدی به او دادی، به پیمانت وفادار باش، امانت را رعایت کن و جانت را سپر تعهدی قرار بده که پذیرفته‌ای. بر آنچه نوشته و امضا کرده‌ای، محکم بایست.

بعد می‌فرمایند «فإنه ليس من فرائض الله شيء الناس أشد عليه اجتماعا، مع تفرق أهوائهم، وتشتت آرائهم، من تعظيم الوفاء بالعهود، وقد لزم ذلك المشركون فيما بينهم دون المسلمين لما استوبلوا من عواقب الغدر، فلا تغدرن بذمتك، ولا تخيسن بعهدك، ولا تختلن عدوك.» حضرت علی، علیه‌السلام، می‌فرمایند با وجود تفاوت خواسته‌ها و پراکندگی دیدگاه‌های مردم، هیچ‌یک از فرایض الهی مانند بزرگداشت وفای به عهد مورد اتفاق همگان نیست. حتی مشرکان نیز به تعهداتشان پایبند بودند؛ زیرا پیامدهای ناگوار پیمان‌شکنی را دریافته بودند. بنابراین، در تعهد خود خیانت نکن، پیمانت را نشکن و دشمنت را فریب نده.

این‌ها دستورهای ماست. ما گفت‌وگو خواهیم کرد و بر اساس همین اعتقاد، به آنچه نوشته و تعهد کرده‌ایم پایبندیم. اگر آن‌ها پایبند باشند، ما نیز پایبند خواهیم بود؛ اما اگر آن‌ها پایبند نباشند، ما هم پایبند نخواهیم ماند.

جدای از بحث محاصره اقتصادی، اخیراً وزیر خزانه‌داری آمریکا از «کارزار فشار حداکثری» سخن گفته است. سؤال این است که اگر این شرایط همچنان ادامه پیدا کند و شروط جمهوری اسلامی ایران نیز از سوی آمریکایی‌ها رعایت و محقق نشود، تا چه زمانی این وضعیت را تحمل خواهیم کرد؟ در نهایت، چه واکنشی نشان خواهیم داد؟

ببینید، بحث اصلی این است که به تفاهم‌نامه‌ای که نوشته‌ایم پایبند باشیم. وقتی پای میز مذاکره نشستیم، می‌توانیم با آن‌ها گفت‌وگو کنیم؛ گفت‌وگو نیز همین است.

بر اساس این تفاهم‌نامه، قرار بود محاصره را بردارند و تحریم‌های نفتی و پتروشیمی را لغو کنند. اکنون نیز در حال گفت‌وگو هستند. اگر به این تعهدات عمل کنند، ما هم ادامه می‌دهیم و اگر عمل نکنند، ادامه نخواهیم داد.

درباره آزادسازی پول‌های ما نیز طبق همان تفاهم‌نامه، آن‌ها تعهداتی پذیرفته‌اند و ما هم تعهداتی داده‌ایم. اگر ما به تعهداتمان پایبند باشیم، آن‌ها نیز باید پایبند باشند.

البته باز هم می‌گویم نباید با موضوع به‌صورت صفر و صد برخورد کنیم. نباید با انجام یک اقدام از سوی طرف مقابل، فوراً بگوییم همه‌چیز را به هم زدید و دوباره به نقطه اول بازگردیم. می‌توانیم با یکدیگر گفت‌وگو کنیم؛ زیرا نه 100 درصد آنچه من می‌خواهم محقق خواهد شد و نه 100 درصد آنچه طرف مقابل می‌خواهد.

آیا درست است که در زمان اجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد توانستیم به میزان کافی نفت صادر کنیم؟ برخی چنین موضوعی را مطرح می‌کنند.

بله.

یعنی به همان میزانی که در بودجه پیش‌بینی شده بود یا…؟

درباره بودجه، ما هرچه نفت در اختیار داشتیم، نزدیک به 90 میلیون بشکه را در همان مدت کوتاه صادر کردیم. این میزان نفت به این دلیل باقی مانده بود که پیش از آن امکان صادراتش را نداشتیم و جلوی بخشی از آن را نیز در دریا گرفته بودند؛ اما اکنون نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم. اگر اطلاعات دقیق را بگیرید، وضعیت روشن است.

با وجود همه این مسائل، مسیر باز شد و نفت خود را صادر کردیم. تحریم‌های بانکی برداشته شد که همین موضوع کمک زیادی کرد. از سوی دیگر، تحریم‌های مربوط به محصولات پتروشیمی نیز لغو شد و در حال دریافت پول‌هایمان بودیم
دریافت پول زمان‌بر است و به این سادگی نیست که امروز اقدامی انجام شود و فردا بپرسیم چه شد. برای همان سرمایه‌گذاری 300 میلیارد دلاری نیز وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت صمت با طرف قطری در حال گفت‌وگو بودند تا این اتفاق بیفتد. با امارات نیز در حال انجام چنین اقداماتی هستیم؛ اما اگر جنگ ادامه پیدا کند، این اتفاق‌ها رخ نخواهد داد.

البته باید برای این موضوع برنامه داشت. بحث من این است که گفت‌وگو کردن بهتر از گفت‌وگونکردن است. حضرت علی، علیه‌السلام، می‌فرمایند صلحی را که دشمن تو را به آن دعوت می‌کند رد نکن، اما مراقب باش؛ زیرا ممکن است نیت دیگری داشته باشد.

به هر حال، اگر آن‌ها چنین نیتی داشته باشند، ما نیز کار خودمان را انجام می‌دهیم؛ اما اگر بتوانیم این مسیر را درست طی کنیم، با کشورهای همسایه وحدت و انسجام ایجاد کنیم و طرف مقابل نیز به آنچه نوشته شده پایبند باشد، می‌توانیم به نتیجه برسیم.

دنیا مفاد این تفاهم‌نامه را دیده است؛ موضوع شوخی نیست. رئیس‌جمهور آن‌ها امضا کرده و ما هم امضا کرده‌ایم. اگر آن‌ها پایبند باشند، ما نیز پایبند خواهیم بود. در نتیجه، فکر می‌کنم می‌توانیم صلح و امنیت را در خاورمیانه برقرار کنیم؛ اما این هدف با گفت‌وگو امکان‌پذیر است.

پس شما معتقدید که به صلح نزدیک‌تر هستیم؟

من معتقدم اگر در داخل کشور هماهنگی و هم‌زبانی وجود داشته باشد و افرادی که دستی در آتش ندارند، تحلیل‌هایشان را در جیب خودشان بگذارند و از این حرف‌ها نزنند، می‌توانیم به صلح نزدیک‌تر شویم؛ زیرا تمام کسانی که دستی در آتش دارند، بدون استثنا، بر این مبنا به تفاهم رسیده‌اند.

عده‌ای کنار گود نشسته‌اند و می‌گویند این‌گونه نمی‌شود و باید آن‌گونه عمل کرد. خب، وارد میدان شوید تا ببینیم کاری که ادعا می‌کنید، چگونه شدنی است. کنار گود ایستادن و امرونهی‌کردن بسیار آسان است.

گاهی برخی از افرادی که سخن می‌گویند، ادعا می‌کنند یک‌روزه مشکل را حل می‌کنند. می‌گویند تحریم‌ها اصلاً تأثیری ندارد و مشکل فقط از مدیریت ماست. وقتی پول و درآمد نداریم، وقتی زیرساخت‌ها را زده و خراب کرده‌اند، وقتی باید به کسانی که بیکار شده‌اند کمک مالی کنیم و وقتی پیش از آغاز این درگیری‌ها نیز 1500 همت کسری داشتیم، این‌ها چیست؟ آیا همه این مشکلات فقط ناشی از سوءمدیریت است؟ یعنی مردم تورم را لمس نمی‌کنند؟

قبلاً اعلام کرده‌ام و اکنون هم اعلام می‌کنم؛ نمی‌خواهم کسی فقط طرح به من بدهد. هرکس می‌تواند مشکلی را حل کند، بیاید و بگوید «من می‌توانم این مشکل را حل کنم.» دستش را می‌بوسم. حتی اگر به شما بگوید، شما به ما اطلاع دهید؛ ما زمینه کارش را فراهم می‌کنیم. این دیگر بسیار ساده است.

هرکس ادعایی دارد، وارد میدان شود. ممکن است کسی بیاید و بگوید من فلان مشکل را حل می‌کنم؛ باید با همین شرایط موجود آن را حل کند، نه اینکه به من بگوید پول و امکانات بده تا مشکل را حل کنم. اگر پول و امکانات داشتم، دیگر تو را برای چه می‌خواستم؟

در همین شرایط جنگی و وضعیت اقتصادی بگوید «من با امکانات موجود این مشکل را حل می‌کنم.» دستش را می‌بوسم؛ اما اینکه بیاید و بگوید اگر این پول را بدهی و این کارها را انجام دهی، من مشکل را حل می‌کنم، فایده‌ای ندارد. خود من هم می‌فهمم که با فراهم‌شدن آن امکانات، مشکل حل می‌شود؛ اما آن امکانات را ندارم. پس چرا حرف مفت می‌زنید؟

واقعیت این است که وقتی کسی کنار ایستاده، هر حرفی می‌تواند بزند. اکنون مشخص است که در معیشت مردم مشکل داریم. در چنین شرایطی، باید تا الان مبلغ کالابرگ را افزایش می‌دادیم، ما الان شرمنده‌ی مردم هستیم.